Tag Archives: bô xít. hồ gươm

Bô xít và Mỏ đồng ở Hồ gươm

Hồi nhỏ tôi thường hay ngồi nghe hóng chuyện người lớn. Chẳng hiểu sao có một câu nói đùa tại sao nước Hồ gươm xanh lại khiến tôi nhớ tới bây giờ. Đơn giản là vì dưới hồ có một mỏ đồng, gỉ đồng đã làm cho nước hồ chuyển màu xanh (!).Tôi còn nhớ hồi đó tôi không kìm được đã lanh chanh hỏi xen ngang các cụ rằng sao không khai thác mỏ đồng ấy và bị ăn mắng “hỏi gì mà ngu thế?”.

Câu chuyện đùa năm xưa chợt quay lại khi câu chuyện bô xít đang nóng dần. Tự nhiên tôi bỗng nghĩ giả sử thật sự dưới Hồ gươm có một mỏ đồng thì sẽ ra sao nhỉ?

Với cái đầu đựng trí khôn bé tí và tầm nhìn vừa thấp vừa ngắn của tôi thì chẳng có chuyện gì xảy ra cả. Hồ gươm vẫn là Hồ gươm, với truyền thuyết gươm báu và rùa thần, còn mỏ đồng vẫn nằm yên cho hồ xanh như bao năm nay vẫn vậy.

Tuy nhiên câu chuyện bô xít lại gợi ý rằng có thể xảy ra nhiều chuyện. Các khía cạnh kinh tế, chính trị, xã hội, văn hóa v.v… của dự án bô xít đã được rất nhiều chuyên gia phân tích , mổ xẻ, cân nhắc lợi hại. Câu trả lời tưởng như không thể rõ ràng hơn, thế mà thật sự tôi và những người dân đen như tôi lại không thể hiểu nổi những gì đang diễn ra. Mà cũng chẳng nói tới chuyện bô xít ở tít tận cao nguyên cho nó xa. Nói ngay chuyện bể than sông Hồng cho gần.

Nghe nói sau khi sắp bán hết than ở vùng Đông bắc, người ta đang có ý định khai thác than ở đồng bằng sông Hồng. Nghĩ đến viễn cảnh nay mai những làng quê xinh đẹp và yên bình sẽ được đánh thức bởi tiếng xe máy ầm ì suốt ngày đêm và được nhuộm màu bụi than đen kịt, giống như những gì đang xảy ra ở vùng than Đông bắc ngày nay mà không khỏi ái ngại. Đồng bằng sông Hồng với một bề dày lịch sử và văn hóa hàng ngàn năm, nơi lưu giữ cả những giá trị tinh thần và vật chất, được coi như nơi hun đúc nên hồn Việt, sẽ được đem ra cân đo với những tỷ tấn than mà lợi nhuận chảy đi đâu vẫn là điều nhạy cảm.

Chắc sớm muộn gì cũng sẽ tới cái ngày TKV đứng ra thuyết phục và đảm bảo rằng họ có cách khai thác khối than khổng lồ phía dưới đồng bằng sông Hồng mà không ảnh hưởng gì tới cuộc sống của hàng chục triệu người đang sống, hàng triệu ngôi mộ của người đã khuất cùng vô số đình chùa, di tích phía trên. Giống như câu chuyện bô xít, họ sẽ thuyết phục bằng được, chẳng hạn bằng cách cam kết áp dụng những công nghệ tiên tiến, có khi của hàng chục, hàng trăm năm sau (!) (nhưng vẫn bằng cách tính toán, quản lý tệ hại mà họ đang sở hữu hiện tại, như những gì họ đang cho thấy ở Tây nguyên và vùng than Đông bắc).

Chuyện mỏ đồng dưới Hồ gươm đương nhiên chỉ là chuyện tưởng tượng. Vậy thì sao không tưởng tượng thêm rằng nếu quả thực dưới hồ có một mỏ đồng thật thì liệu nó có bị khai thác không và với trữ lượng bao nhiêu tấn thì người ta sẽ tát cạn Hô gươm và biến Hà nội thành khai trường?

Tháng 10/2010