Gallery

Nghĩ về ngày giỗ Tổ

Là người dân Việt, chắc ai cũng biết về các vua Hùng và ngày giỗ Tổ. Người Tày, Nùng, Mông, Thái, Hoa, Chăm, Ê đê v.v… sống trên đất Việt chắc chắn cũng đã, đang và sẽ được dạy và coi các vua Hùng là Tổ của họ.

Theo truyền thuyết thì thủy tổ vua Hùng có ông nội là Kinh Dương Vương, một ông vua đã từng sống ở hồ Động Đình, một hồ lớn nằm giữa hai tỉnh Hồ Nam và Hồ Bắc tận bên Trung quốc, bố là Lạc Long Quân thuộc giống rồng và mẹ là Âu Cơ thuộc giống tiên. Hai người lấy nhau và bà Âu Cơ đã sinh ra một cái bọc trăm trứng thay vì đẻ con như người thường, và rồi cái bọc đó nở ra trăm người con trai, hẳn là đại diện cho Bách Việt sau này.

Về sau Lạc Long Quân và Âu Cơ chia tay, mỗi người mang theo 50 người con, người lên núi, người xuống biển. Vua Hùng, đi theo cha xuống biển, là con trưởng trong số trăm người con ấy, đã lập nên nhà nước Văn Lang, truyền qua 18 đời vua và cuối cùng bị An Dương Vương, một ông vua của nước Âu Việt, một nước khác có lẽ cũng vẫn nằm trong trong số Bách Việt thôn tính và lập nên nước Âu Lạc, đóng đô ở Cổ Loa, nay là ngoại thành Hà nội.

Khoan nói đến câu chuyện mang nặng tính phụ hệ với trăm người con trai là ông tổ của Bách Việt chứ không phải là trăm người con gái, trong khi đến tận thời Hai Bà Trưng – sau đó gần một ngàn năm – ở nước Việt dấu vết của thời ký mẫu hệ vẫn còn rất sâu đậm, ở đây chỉ nói đến một khía cạnh khác, đó là tại sao dân Việt lại coi vua Hùng là Tổ mà không phải là An dương vương, vì dù sao Âu Việt của ông cũng là một phần của nước Việt, giống y như Văn Lang của vua Hùng?

Nhìn vào vùng đất mà vua Hùng lập nước và thành Cổ Loa sau này được An dương vương chọn làm kinh đô, có thể nghĩ rằng nhà nước của vua Hùng nằm ở vùng trung du phía Tây dãy núi Tam đảo, còn nhà nước của vua An dương vương ở phía Đông dãy núi này, và đồng bằng sông Hồng sau này mới trở nên đông đúc hơn là nhờ những người dân Âu Lạc, không phân biệt trước đó ở phía đông hay tây, di cư xuống. Việc chọn vua Hùng – ông vua của bên thua cuộc – làm ông Tổ trong một huyền thoại mang tính chất của thời kỳ phụ hệ và dường như có xuất xứ từ bên tàu, đã làm cơ sở cho một giả thiết rằng sự lựa chọn này đã được hình thành, hay định hình rất lâu sau này trong thời kỳ Bắc thuộc, với tâm thế của những người bị mất nước trong một cố gắng khẳng định sự khác biệt giữa những người Việt nam với những người Việt bắc (về sau đã trở thành một phần của tàu) bằng một huyền thoại đặc chất Bách Việt.

Nếu như giả thiết này có cơ sở thì đương nhiên sẽ dẫn tới một điều rằng ông tổ của người Việt – nếu có một ông tổ như thế và theo một hàm nghĩa vẫn được mọi người công nhận – chỉ là một lựa chọn mang màu sắc chính trị, được mặc nhiên công nhận như một thói quen. Thói quen này đã ngăn không cho người ta đòi hỏi phải biết và mất công tìm hiểu để biết về vua An dương vương và tổ tiên, cũng như lịch sử của nước Âu Việt, mà trên thực tế rõ ràng cũng là một phần của nước Việt. Và dù không xảy ra, nhưng nếu có ai đó cho rằng vua An dương vương và các tiền bối của ông mới là Tổ, rằng lịch sử nước Việt không phải là 4000 năm với vua Hùng mà là 4500 năm với dòng họ của vua Thục Phán, chẳng hạn thế, điều mà người ta vẫn chấp nhận với vua Hùng, thì hẳn nhiên sẽ rất khó để phản bác ý kiến này.

Thời đại ngày nay không thể là thời đại của những câu chuyện hoang đường, vô căn cứ. Nhận vua Hùng là Tổ của dân Việt, của nước Việt bằng một sự pha trộn có chủ ý giữa những di tích cổ xưa với thần thoại, chỉ nhằm đạt được những mục tiêu thuần túy chính trị mà không có những giải thích minh bạch, thỏa đáng, và vì thế làm mất đi khả năng tìm hiểu những sự thật khác, những vị vua lập quốc khác, đó không phải là một cách ứng xử đàng hoàng với lịch sử. Và liệu nó có trở thành một tiền lệ và liệu nó có thể ngăn cản được việc một ngày nào đó ông Tổ của người Việt sẽ là một ông vua họ Chế, và lịch sử nước Việt là một lịch sử huy hoàng nhưng đầy bí ẩn như những ngôi tháp Chàm vẫn đang sừng sững với thời gian?

Tháng 4/2015.

4 responses to “Nghĩ về ngày giỗ Tổ

  1. Ông tổ của người Việt vẫn là Hùng Vương, em nghĩ thế. Vì nếu bận tâm tìm về nguồn cội thì người ta nên dành thời giờ ấy nghiên cứu về thân thế của Uncle Fox hợp lý hơn.
    Nhưng có lẽ nước VN sẽ chịu cùng số phận như Chiêm Thành – quốc gia bị chính VN xóa tên trên bản đồ thế giới.

    • Phay Van: Anh không nói vua Hùng không phải là ông Tổ, và nói cho cùng đó cũng chỉ là một ông vua có công trạng lập ra một trong những quốc gia(?) đầu tiên hình thành nên nước Việt sau này, vì thế Tổ chỉ mang một nghĩa nào đó. Nhưng phải thống nhất với nhau rằng vua Hùng không phải là ông Tổ duy nhất, thậm chí nói ổng là Tổ cho cả người Chăm, người Kh’mer … thì khó nghe quá. Cái chính là người ta đã tuyệt đối hóa một cách mông muội cái chữ Tổ.
      Còn về Uncle Fox thì anh không muốn nói nhiều vì ổng chưa đủ độ lùi cần phải có😀

      • Dạ em nghĩ có một chính sách như thế, dân càng ngu ngơ cs càng dễ trị.

        Còn coi vua Hùng là Tổ của người Việt Nam thì đó là do người ta chọn mốc thời gian, lúc VN bắt đầu hình thành quốc gia từ việc thống nhất các bộ lạc.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s