Miền Trung khô hạn, miền Trung lũ lụt, …

Như một điệp khúc không hề mong muốn, năm nào cũng vậy, khi những cơn gió mùa đông bắc đầu tiên mang hơi lạnh vào miền Bắc cũng là lúc những lời ca thán về cái nắng hạn của miền Trung tạm lắng xuống, nhường chỗ cho những tiếng kêu khác gần như tiếp ngay sau về một hiểm họa khác còn nguy hiểm và chết chóc hơn, đó là lũ lụt. Và người dân Việt nam trên mọi miền đất nước lại bắt đầu hướng về miền Trung. theo những cách riêng của mình.

Năm nay, không ngoài quy luật của mọi năm, khi dư âm của những phóng sự về hạn hán ở miền Trung còn chưa kịp lắng xuống, khi những bài viết về tình trạnh thiếu nước của các hồ thủy điện, thủy lợi còn chưa khô mực, thì cả nước đã lại bàng hoàng với những thông tin về thiệt hại thảm khốc sau cơn lũ lịch sử vừa qua. Thảm cảnh gần trăm con người bị chết và mất tích cùng biết bao tài sản bị trôi theo dòng nước lũ, được cho là lớn nhất trong 60 năm qua, như càng lớn thêm trong bối cảnh Hà nội đang tổ chức đại lễ 1000 năm. Sự tương phản giữa một bên là lễ hội, đình đám, một bên là mất mát, đói rét đã nổi bật lên nỗi khổ mà miền Trung phải hứng chịu, song giữa lúc rối ren tâm trí lo cứu trợ bà con miền Trung, có ai nghĩ tới một điều là sau đây, khi những khó khăn trước mắt này tạm lui, ta còn nghĩ nhiều tới đồng bào mièn Trung nữa không? Cứu trợ là rất quý, nhưng chỉ là nhất thời, bất đắc dĩ. Về lâu dài, điều cần làm là làm sao để bà con không phải ngửa tay nhận cớu trợ nữa. Có bao nhiêu người sẽ tự hỏi: Chúng ta nên làm gì là tốt nhất cho miền Trung?

Nói đến miền Trung, ai cũng biết đặc điểm của nó về địa hình là rất dốc, về thổ nhưỡng thì khô cằn (ở vùng đồng bằng), về khí hậu là mùa mưa ngắn, nhất là từ Đà nẵng trở vào. Đó là những bất lợi lớn cho sản xuất nông nghiệp. Nhưng bù lại, miền Trung lại nổi tiếng vì những điểm thu hút khách du lịch, với những điểm đến hấp dẫn cả về thắng cảnh thiên nhiên lẫn di tích lịch sử và văn hóa. Từ Đông sơn, Sầm sơn của Thanh hóa, qua Cửa lò (Nghệ an), Đồng lộc, Hương khê của Hà tĩnh, rồi Phong nha, Kẻ bàng, Cửa Tùng, Kinh thành Huế, núi Bà nà, Hội an, Mỹ sơn, … đến tận vịnh Nha trang, bãi biển Phan rang, Phan thiết, … những điểm tham quan du lịch dày đặc, san sát nhau, rất lý tưởng cho phát triển du lịch. Tiềm năng thì như vậy, nhưng người dân miền Trung hầu như chưa được hưởng lợi gì, và hình như chưa ai tính tới chuyện phát huy lợi thế trời cho này một cách bài bản, bền vững và hài hòa lợi ích cho cả cộng đồng. Có vẻ như cho tới bây giờ người ta vẫn chỉ chăm chăm vào nông nghiệp, lại nặng về trồng lúa, một loại cây đòi hỏi nhiều nước tưới và nhiều điều kiện khác, rất khó đáp ứng ở miền Trung khô cằn, trong khi bây giờ không còn là thời kỳ tự cấp tự túc, ngăn sông cấm chợ như xưa nữa. Hoặc đua nhau lập khu công nghiệp và cảng biển, theo kiểu nước Quảng nam có cảng thì nước Quảng ngãi cũng phải có cảng, dù cảng chỉ cách nhau vài chục cây số. Rôi nước Hà tĩnh có khu công nghiệp thì nước Thanh hóa cũng phải có khu công nghiệp, với những thế mạnh đặc thù y như nhau, v.v… Kết quả là phát triển manh mún, cái gì cũng có song chẳng có cái gì ra hồn, một vài người giàu lên nhưng đa số dân tình vẫn nghèo như cũ.

Tiếp đến là chuyện thoát lũ. Với đặc điểm địa hình hẹp về bề ngang, dốc nghiêng về biển, lại hứng một lượng mưa lớn tập trung trong thời gian ngắn (chừng vài tháng trong năm) thì chuyện miền Trung lũ lụt là không thể tránh khỏi. Cái khác nhau chỉ là lũ lớn hay nhỏ mà thôi. Trong hoàn cảnh như vậy, nếu người ta coi sinh mạng con người là quan trọng thì chắc chắn một điều con số người chết vì lũ lụt hàng năm, một nguyên nhân năm nào cũng có, là không thể lớn đến thế sau mỗi cơn lũ về. Tìm và lập ra những vùng cấm, những vùng cảnh báo nguy hiểm, những vùng an toàn trong lũ cho dân biết chỗ làm ăn không phải là việc quá khó và quá tốn kém. Rồi các trí tuệ VN có thể nghiên cứu việc xây hồ tích nước, nắn dòng chảy ở những nơi địa hình cần phải làm hoặc cho phép làm, rồi việc mở rộng lòng sông, cửa biển để tăng khả năng thoát lũ, hay ít nhất làm sao để những con đê nhân tạo (đường bộ, đường sắt) không xung đột với lũ, v.v…

Nghĩa là có rất nhiều điều chúng ta có thể làm, nhưng chưa làm để hạn chế tác hại của lũ.

Riêng tôi, với kiến thức nông cạn và hạn hẹp của mình, thực sự tôi không thể tưởng tượng và hiểu được tại sao một đô thị chỉ nằm cách biển có vài cây số như Hội an hay mới đây là Đồng hới lại có thể ngập, mà có chỗ ngập tới hàng mét nước. Với một thành phố rộng lớn và có chỗ thấp hơn mức nước sông như Hà nội, việc úng ngập sau mưa còn khó chấp nhận, huống hồ là những đô thị ven biển. Không biết các bậc lãnh đạo và các nhà khoa học ở các địa phương trên có khi nào trăn trở không, có nghĩ tới câu hỏi tại sao lụt và tránh lụt bằnh cách nào không, hay chỉ lo xin cứu trợ mỗi khi lũ về, một việc bất cứ bà nội trợ nào cũng có thể làm được?

Tôi xin nói thêm một lần nữa, rằng quyên góp để cứu trợ cho đồng bào là đáng quý. Nhưng không quá khó. Cái khó hơn là mỗi người, dù là con em miền Trung hay không, phải cảm thấy chưa thể thanh thản, yên tâm sau khi chỉ góp tặng một chút quà nhỏ cho miền Trung đau thương mà không nghĩ đến những chuyện lâu dài và căn cơ hơn. Và khó hơn nữa, là làm sao để cho những suy nghĩ, những ý tưởng giúp ích cho miền Trung có cơ hội thành hiện thực. Để sau những tháng ngày khi xưa ca ngợi miền Trung anh hùng, sẽ đến ngày ta không còn phải ca thán về miền Trung đau thương.

Muốn có một miền Trung giàu đẹp hơn, vấn đề không phải là thiếu tiền. Bằng chứng là người ta đã chi hàng tỷ USD chỉ cho một dịp kỷ niệm 1000 năm của một thành phố. Nếu hàng tỷ USD đó được chi một cách minh bạch và hợp lý ở miền Trung thì chắc bộ mặt của miền Trung sẽ khá hơn, không ít thì nhiều.

Cái thiếu cho miền Trung là cái khác.

Tháng 10/2010.

P/s: Miền Trung, cũng như những nơi khác, vẫn còn đây đó những kẻ táng tận lương tâm ăn bớt, ăn chặn tiền cứu trợ. Cái loại sâu mọt ấy không đáng để chúng ta bàn tới ở đây.

Advertisements

20 responses to “Miền Trung khô hạn, miền Trung lũ lụt, …

  1. Em thấy bác viết bài này không hay lắm. Bằng chứng là bác không đưa ra được quốc kế dân sanh gì vĩ đại cả, ngoài mấy suy nghĩ tủn mủn, ất ơ :D. E hèm, em phát biểu phát: nhân dịp đọc bài của bác, nhân dịp bác dẫn chứng về đặc thù khó khăn của MT và những tiềm năng phát triển du lịch, em đề nghị nên di trú bà con mình về hai đầu, mở rộng khai thác các thế mạnh du lịch để phỉnh bọn tư bản lắm tiền [do bóc lột] vào đó chơi để lũ cuốn cho biết mặt. Vì đằng nào chúng cũng chết, hồi nhỏ em học là chúng đang giãy, bây giờ chắc sắp rồi nên cũng không áy náy mấy…

    • OK đề nghị của Phan Trần.
      Bọn tư bản khôn lắm, nó không để lũ cuốn chết đâu. Nên mình sẽ học được cách chống lũ của nó, thế là vẹn cả đôi đường, rất đại tiện, …

    • Hồi xưa xửa xừa xưa mình học chúng nó đang giãy chết. Ủa, thời Trần Phan học chúng nó vẫn còn đang… giãy chết à. Thế thì còn lâu nó mới chết 🙂

  2. Hãy đợi đấy! Sau khi có đường tàu cao tốc thì miền trung sẽ như cô tiên đang ngủ ( hổng biết có mặc đồ không nữa ? ) bỗng vùng thức dậy, lúc đó …. tha hồ !

    • Tha hồ gì mà bác chẳng nói nốt đi, hehe.
      Hay là tha hồ cho khách du lịch ngồi trên tàu ngắm miền Trung, hay tha hồ cho miền Trung ngắm khách du lịch chạy qua trên tàu cao tốc?
      Ua chầu chầu (cóp bi bên Quê choa)

  3. Dân đen chúng em chỉ muốn 1 điều này thôi: Hãy có dự án sao cho miền Trung của chúng ta không còn phải mất mát cả người lẫn của là được rồi, lịch sử sẽ mang ơn, hãy chứng minh giá trị ưu việt của chế độ xhcn bằng công trình thiết thực.
    Năm nào cũng vậy, cứ vào quãng Trung Thu, khi trẻ ở 2 miền Nam Bắc reo ca đón chú Cuội chị Hằng thì trẻ em ở miền Trung khốn đốn run rẩy đói rét nguy ngập vì bão lũ; năm nào cũng vậy, các vị quan trên lại về miền Trung cứu trợ lai rai rồi thôi, đợi sang năm cứu trợ tiếp, sinh mệnh và tài sản của nhân dân cả đấy…
    Buồn và uất nghẹn, bác Cua ơi!

  4. đúng đúng, anh Cua nói rất đúng, vấn đề là ở chỗ làm sao phát triển kinh tế, quy hoach dân cư thích hợp với địa hình, điều kiện tự nhiên…chứ để người dân cứ quanh quẩn làm lụng tích cóp cho ” bão lũ” chúng nó xơi thì người dân nghèo vẫn hoàn nghèo, còn khốn khổ vì nỗi đau mất người nữa! Em tin là nếu mấy ổng sếp chịu khó “tư duy” về cái địa phương mình, động não suy nghĩ tí thì sẽ khác, chứ cứ ngồi chờ trên chỉ xuống làm gì thì làm thì dân còn khổ dài dài! Mỗi địa phương đặc điểm khác hẳn nhau, phải có người thực sự hiểu địa phương đó và có tâm, có năng lực thì mới khá lên được anh Cua à. Nếu cứ ngồi chờ cứu trợ, hết cứu trợ này xong sang cứu trợ khác thì cái vòng đó là vòng luẩn quẩn. Em nghĩ thay cho mì tôm, hãy đóng góp ý tưởng để cứu miền Trung ra khỏi vòng luẩn quẩn đó, thay cho mì tôm và tiền cứu trợ k thực sự hữu hiệu hãy biến thành những đầu tư làm sao để chỗng đỡ với thiên nhiên, giúp người dân có công ăn việc làm, không bị thiên tai đe dọa cướp công sức lao động, con người của họ…Đó mới là lâu dài và bền vững!
    Bài ni anh Cua viết hay lắm, hay ở chỗ có tâm nguyện và có ý mới!

  5. hhihihi anh Cua vừa đẹp trai vừa viết hay!

  6. Chào bạn Cua đồng
    Miền Trung đang bị người ta khai thác kiết quệ: phá rừng, thuỷ điện, boxite… Những cái đó mang lại lợi ích cho nhà nước và một nhóm người còn nhân dân miền Trung thì lãnh đủ hậu quả. Hãy ngừng các dự án thuỷ điện ( miền trung nhiều thuỷ điện nhưng vẫn thiếu điện ), đóng cửa rừng, ngừng các dự án khai thác bo xít, tập trung trồng rừng thì may ra mới giảm lũ lụt.
    Trận lụt này, thiệt hại gần 3000 tỷ nhưng được cả nước cứu trợ khoảng 30 tỷ, chỉ như muối bỏ biển. Rất đồng ý với bạn, phải có cách nghĩ khác, không chỉ là cứu trợ mỗi khi lũ lụt xẩy ra.

    • “Trận lụt này, thiệt hại gần 3000 tỷ nhưng được cả nước cứu trợ khoảng 30 tỷ, chỉ như muối bỏ biển. Rất đồng ý với bạn, phải có cách nghĩ khác, không chỉ là cứu trợ mỗi khi lũ lụt xẩy ra”.
      Cám ơn bác Cồn Cải đã giúp cho CĐ cảm thấy tấm lòng của mình đối với miền Trung bớt lạc lõng đi nhiều.

  7. Cả bài của bác chốt lại ở phần PS. Em chờ bác viết một bài mở rộng phần đó.
    Báo đài nói ra ra, nhưng năm nào cũng thế bác ạ!

  8. Pingback: Miền Trung cần gì? | Cua đồng's Blog

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s