4000 năm và lịch sử

Cách đây 40 năm, khi tôi học bài lịch sử đầu tiên thì tôi được biết rằng nước Việt nam ta từ thời vua Hùng tới khi đó đã có 4000 năm lịch sử. Điều làm tôi ngạc nhiên là đến nay, tức là năm 2010 này, ngay cả trên diễn văn của các lãnh đạo nước ta, hay nói một cách khác là trên các văn bản có tính pháp lý và chính thống rất cao, vẫn nhắc lại rằng nước ta có lịch sử 4000 năm chứ không phải 4040 năm, nghĩa là có một độ chênh lên tới 1%, một sai số không nhỏ trong thời đại kỹ thuật và công nghệ cao ngày nay. Rồi tôi đâm ra nghi ngờ rằng hồi đó con số 4000 năm kia cũng có thể bị người ta bỏ sót như bây giờ và thực ra lịch sử VN ta còn nhiều hơn cả con số 4040 nữa.

Dù không biết các nước người ta dạy lịch sử như thế nào, nhưng thật lòng tôi không chắc có nơi đâu người ta lại đưa vào SGK lịch sử, một môn học đòi hỏi sự nghiêm cẩn và chính xác, một câu chuyện thần thoại và coi đó là lịch sử. Không khó để có thể tìm được những tài liệu nghiên cứu lịch sử nghiêm túc, trong đó khẳng định rằng người Việt cổ mới hình thành nhà nước cách đây chưa đầy 3000 năm, cụ thể là khoảng hơn 700 năm trước công nguyên. Sai số hàng trăm năm có thể hiểu được vì sự hình thành nhà nước khi đó không đơn thuần chỉ là đọc một bản tuyên ngôn độc lập, cộng với trình độ viết sử khi đó còn sơ khai và bị thời gian làm thất lạc. Song dù thế nào và vì mục đích gì đi chăng nữa, việc nói quá lên và lấy đó để tự sướng theo tôi nghĩ không phải là điều đáng làm. Trong trường hợp này lịch sử bị bỏ qua hay lịch sử (với ý nghĩa là một khoa học) đóng vai trò đồng phạm?

Lịch sử được ghi lại bởi các nhà viết sử. Trong Sử ký của Tư Mã Thiên hay trong Đông Chu liệt quốc của Phùng Mộng Long (có tài liệu nói bộ sách ta đang đọc hiện nay là của tác giả Sái Nguyên Phong cải biên từ sách của Phùng Mộng Long) có nhắc tới chuyện quan thái sử Bá khi ghi lại chuyện Thôi Trữ giết vua, đã chép rằng: “Ngày ất hợi, tháng 5, mùa hạ, Thôi Trữ giết vua là Quang” . Thôi Trữ nổi giận, giết thái sử Bá . Thái sử Bá có ba người em là Trọng, Thúc, Quí . Người em Trọng đến lại chép như trước . Thôi Trữ lại giết đi . Thúc cũng chép thế . Thôi Trữ lại giết . Quí lại chép như vậy . Thôi Trữ cầm lấy cái thẻ mà bảo Qúi rằng:

– Ba anh mày đều chết cả, còn mày không sợ chết à ? Nếu mày chịu chép khác đi thì ta tha chết cho .

Quí nói:

– Chép đúng sự thực là chức phận của người làm sử, nếu trái chức phận mà sống thì chẳng thà chết còn hơn! Ngày xưa Triệu Xuyên giết Tấn Linh công, quan thái sử là Đổng Hổ cho rằng Triệu Thuẫn là chính khanh mà không biết trị tội quân giặc, bèn chép rằng: “Triệu Thuẫn giết vua là Di Cao” thế mà Triệu Thuẫn không lấy làm quái . Thế thì biết chức phận của người làm sử không thể bỏ được! Nếu tôi không chép, trong thiên hạ tất cũng có người khác chép! Tôi không chép cũng không có thể che được sự xấu của quan tướng quốc, mà lại để cho thức giả chê cười, nên tôi liều chết mà chép, xin tướng quốc cứ tùy ý định đoạt!

Thôi Trữ chịu lẽ, ném cái thẻ đưa trả Quí . Quí cầm cái thẻ đi ra, lại gặp Nam Sử Thị. Quí hỏi đi đâu, Nam Sử Thị nói:

– Ta nghe nói anh em nhà ngươi đều chết cả, sợ bỏ mất cái việc ngày ất hợi, tháng 5, mùa hạ mới rồi, vậy nên ta cầm thẻ đến để chép .

Người xưa thà chép sử đúng mà sẵn sàng chịu chết, còn ngày nay các nhà sử học của ta đã làm được gì, nói những gì? Khi mà ngay cả ngày sinh, ngày mất của một con người dù đã được gọi là Cha già dân tộc mà vẫn hoặc là không rõ ràng (ngày sinh), hoặc là nay thế này mai thế khác (ngày mất)? Rồi nay hội thảo về nhìn nhận lại vai trò của triều đại này, mai hội thảo về nhìn nhận lại công lao của một dòng họ khác?

Đến bao giờ lịch sử mới được trở về với ý nghĩa là sự thật của quá khứ và bài học lịch sử đúng là do lịch sử dạy?

Tháng 8/2010

Advertisements

4 responses to “4000 năm và lịch sử

  1. Theo mình thì khoa học lịch sử cũng như các ngành khoa học khác phải đề cao tính trung thực, chân thực. Ở VN ta nhiều khi lịch sử được công bố thiếu, méo mó hoặc được giải thích theo mục đích phi khoa học.
    Tuy vậy, cái “4000 năm” của chúng ta có lẽ không phải là lỗi cố tình. 4000 năm Việt Nam có hơn gì 300 năm Mỹ quốc ? Và, so với 5000, 6000, 10 000 các nền văn minh khác thì có là gì mà tự hào ?
    Vấn đề là từ 1945 đến nay chúng ta lo đánh nhau, chứ Sử học thực ra chưa đi sau nghiên cứu chuyện 4000 hay 3000, 2000 năm.
    Giả sử có thể chứng minh rằng VN ta chỉ 1500 năm thôi thì cũng chả sao.
    Cũng như cái “1000 năm Thăng Long” có ý nghĩa gì ? Không hề có thành tựu gì nổi bật, lại đang là một ổ tệ nạn tham nhũng, hư hỏng, chuyên quyền…thì già 1000 tuổi cũng chỉ nên coi như một khối ung thư lâu năm chứ vinh quang gì mà kỷ với niệm ? Đáng ra phải làm một cuộc “sám hối” với tiền nhân rằng trong thời gian gần đây, chúng ta đã bôi bẩn cái tên Thăng Long mà ông cha để lại.
    Rông dài tí anh Cua nhé.
    Thân ái.

  2. Chào Dong.
    Đúng là bây giờ ta có thể nói 2000 hay 4000 năm cũng chẳng phải là cái gì đáng tự hào. Nhưng hồi mới cắp sách đến trường thì tôi rất tự hào (trẻ con mà), vì thế tôi mong ước bọn trẻ con bây giờ và sau này sẽ không phải lặp lại những bài học thương đau như mình ngày xưa. Và rộng hơn là mong đến một ngày ai cũng nói thật và được nghe nói thật, mọi lúc, mọi nơi.

  3. HA ! Ha !
    Có thằng nào ngu nói thật….may là không thành thật khai báo mà còn điều cha lên điều cha xuống,rồi còn trao án ” T ” nữa là…
    Thế nên thằng ăn cướp thì luôn la làng thằng ăn trộm cho khỏi lòi mẹt ra…cho nó có mà chết …còn ông thì phe phẩy trong phòng lạnh mí em

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s