Nghĩ về chuyện sân bay

 

Đúng hơn, đó là những suy nghĩ quanh chuyện xây sân bay Long thành.

Có lẽ không cần phải là những nhà chuyên môn kiến thức cao siêu đầy mình, chỉ cần suy nghĩ kỹ hơn bình thường một chút thì ta sẽ có thể thấy rằng năng lực hay công suất phục vụ của 1 sân bay chịu ảnh hưởng của ba yếu tố: hệ thống giao thông của máy bay, hệ thống đưa đón hành khách và cuối cùng là khả năng kết nối bên ngoài sân bay.

Hệ thống giao thông của máy bay là tên gọi nôm na cho hệ thống các đường băng cho máy bay cất hạ cánh, các đường lăn để cho máy bay di chuyển từ đường băng về vị trí đỗ và ngược lại.

Hệ thống đưa đón hành khách bao gồm các sảnh chờ, các quầy thủ tục check-in, các quầy kiểm tra an ninh, soi chiếu hành lý, phòng đợi, hệ thống đưa đón khách ra máy bay. Với các sân bay quốc tế còn thêm các quầy kiểm tra xuất nhập cảnh, hải quan v.v…

Cuối cùng là hệ thống kết nối bên ngoài sân bay. Đó là đầu mối đưa đón khách từ cổng sân bay về những nơi khách cần tới và ngược lại.

Vậy sân bay Tân sơn nhất, một sân bay được xây dựng từ trước đây rất lâu với những mục tiêu và nhu cầu rất khác bây giờ, có thể mở rộng để tăng công suất, đáp ứng được nhu cầu trong tương lai hay không, đồng nghĩa với việc có cần thiết phải xây sân bay Long thành hay không?

Thứ nhất, nói về khả năng mở rộng hệ thống giao thông của máy bay tại sân bay TSN.

Có thể thấy các sân bay lớn trong khu vực và trên thế giới đều có ít nhất 2 đường băng cất hạ cánh riêng biệt, cho phép các máy bay có thể cất cánh và hạ cánh đồng thời. Sân bay TSN cũng có hai đường băng, nhưng quá gần nhau nên trong một thời điểm chỉ có một máy bay được phép cất hạ cánh, cũng không khác gì chỉ có 1 đường băng. Nếu muốn nâng cao năng lực phục vụ, sân bay TSN phải có thêm một đường băng mới cách xa đường băng hiện hữu, rõ ràng điều này là không thể vì quỹ đất còn lại của sân bay TSN không đủ để làm việc đó. Nói một cách khác, sân bay TSN đã bị một cái trần giới hạn không thể vượt qua, và đáng tiếc là cái trần đó không xa hơn cái năng lực hiện nay là mấy.

Tiếp theo là hệ thống đường lăn.

Hẳn nhiều người đã từng chịu cảnh máy bay hạ cánh xuống sân bay TSN rồi nhưng vẫn phải xếp hàng chờ rất lâu trên đường lăn mới vào được sân đậu do lối ra vào cảng nội địa quá nhỏ, rất hay  bị kẹt. Việc làm mới, mở rộng và bố trí lại hệ thống đường lăn hiện hữu không dễ dàng vì vướng vào khu vực sân bay quân sự cùng các hạng mục khác, và việc di chuyển nó cũng đồng nghĩa với việc phải xây dựng mới khá nhiều hạng mục, không khác gì những việc phải làm khi xây một sân bay mới..

Thứ hai, nói về hệ thống đưa đón hành khách.

Có lẽ với những người lần đầu tiên đi máy bay, sân bay đúng TSN là một kiến trúc hoành tráng, vĩ đại. Nhưng vào những dịp nghỉ lễ người ta sẽ thấy sân bay TSN đã bị quá tải như thế nào, và với những người từng đi nhiều, việc TSN từng bị xếp vào những sân bay tệ nhất thế giới, thua cả sân bay của những nước nghèo như Băng la đét, không phải là quá đáng.

Nhìn ra những sân bay lớn (dựa trên lượng hành khách và hàng hóa thông qua) không phải ngẫu nhiên mà chúng thường được thiết kế chạy dài theo hình xương cá. Thiết kế này cho phép bố trí được nhiều cửa an ninh, kiểm soát vé, hải quan v.v… lên tối đa, nghĩa là nhằm mục đích tăng tối đa lưu lượng hành khách được làm thủ tục, đáp ứng cho nhu cầu vận chuyển ngày càng lớn. Mặt khác, nó cũng giúp cho việc tăng số lượng máy bay tiếp cận với cảng để đưa đón hành khách được nhiều và nhanh hơn. Còn sân bay TSN (và cả Nội bài) thì lại có cấu trúc co cụm, hiện tại số lượng các cửa từ cửa an ninh cho tới cửa ra tàu bay đều thấp hơn nhu cầu hiện tại chứ chưa nói tới trong tương lai, và việc sắp xếp bố trí lại trên cơ sở mặt bằng hiện có là rất khó nếu như không phá bỏ để làm lại từ đầu – một việc làm còn tốn kém hơn cả xây mới.

Thứ ba, nói về hệ thống kết nối ngoài sân bay.

Rất dễ hiểu là hành khách muốn đến hay ra khỏi sân bay thì phải dùng một phương tiện khác. Sân bay vì thế phải là đầu mối của xe buýt nội đô, của taxi, của tàu điện v.v… Bên ngoài sân bay phải có đủ chỗ để đưa đón khách lên những phương tiện này, và phải có đủ bãi đỗ xe cho những hoạt động đưa đón khác, kể cả bãi đỗ xe riêng cho những hành khach đi máy bay. Với tiêu chí này thì sân bay TSN hoàn toàn không đáp ứng được. Cho dù trong tương lai gần con đường nối cảng HK TSN với khu vực đông bắc thành phố hoàn thành, và dù trong tương lai xa nếu có đường sắt nội đô kết nối trung tâm thành phố với sân bay TSN được xây dựng thì chúng vẫn không thể giảm bớt được vấn nạn kẹt xe trên những tuyến đường dẫn tới sân bay, cũng như không thể đáp ứng hết được nhu cầu đi lại từ sân bay đến các nơi khác trong thành phố của hành khách. Và nhìn vào những cao ốc đang được xây dựng vây quanh khu vực cảng TSN hiện nay, dễ thấy rằng chắc chắn không còn quỹ đất để xây dựng những khu vực đón tiễn, hay khu vực để xe đáp ứng được nhu cầu hiện tại, chưa nói tới trong tương lai.

Nhìn rộng hơn chút nữa, không khó nhận thấy việc để một sân bay lớn với rất nhiều máy bay lên xuống nhộn nhịp ngay trong lòng một thành phố đông đúc dân cư còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ khác. Từ ô nhiễm tiếng ồn, ô nhiễm bức xạ, ảnh hưởng an toàn bay cho đến những tai nạn bất ngờ có thể xảy ra cả trên không lẫn dưới mặt đất, tất cả đều có thể dẫn tới thảm họa. Nói một cách dễ hiểu, một cánh diều bay lạc trên đường hạ cánh của máy bay, hay một bánh xe từ máy bay rơi ra khi máy bay cất, hạ cánh đều gây ra những hậu quả khó lường.

Sân bay TSN còn là một sự lãng phí lớn nếu nhìn trên bình diện kinh tế. Không nói tới bản thân giá trị đất của sân bay hiện tại đang bị chiếm dụng để sử dụng cho rất nhiều mục đích khác không dính dáng gì tới hoạt động bay, hay việc bố trí sử dụng không hợp lý, không tương xứng với giá trị của nó, v.v… mà nói về những hạn chế của nó, như việc hạn chế xây dựng các công trình ở hai đầu sân bay để đảm bảo an toàn bay, đó cũng là những thiệt hại không nhỏ mà xã hội phải gánh chịu.

Việc có quá nhiều điểm bất lợi nếu cố duy trì bằng cách cố gắng mở rộng sân bay TSN để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của ngành hàng không, tất nhiên sẽ dẫn tới một kết luận rằng xây dựng một sân bay lớn khác, đáp ứng được nhu cầu hiện tại và cao hơn trong tương lai là một đòi hỏi tất yếu. Nếu biết rằng ở VN, xây dựng xong được một công trình cỡ như sân bay Long thành sẽ phải mất rất nhiều năm thì có thể nói rằng bắt đầu xây dựng ngay từ bây giờ cũng là đã muộn.

(Những hạn chế của sân bay TSN hầu như đúng với sân bay Nội bài. Người ta đã đầu tư rất nhiều tiền cho việc làm đường tới sân bay, xây thêm nhà ga mới nhưng không hiểu sao lại bỏ qua không tính tới khả năng thêm đường băng để tăng khả năng tiếp nhận máy bay, cũng như không làm đường sắt nội đô nối với sân bay. Câu chuyện này có lẽ sẽ nói vào một dịp khác).

Tháng 4/2015.

Bộ sưu tập

THẮNG LỢI

Thắng lợi, theo cách hiểu thông thường, là khi người thắng đạt được mục đích của mình với một cái giá (hay tổn thất) nhỏ hơn cái người ta đã nhận được, hoặc ít ra, không lớn hơn cái giá … Đọc tiếp

Bộ sưu tập

Việt Nam – Vì sao tụt hậu ?

Đoàn Nam Sinh Sáng 29 tháng 10 vừa qua, Cục Sở hữu Trí tuệ thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ đã tổ chức  HỘI THẢO SỞ HỮU TRÍ TUỆ VỚI SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ XÃ HỘI KHU VỰC … Đọc tiếp

Bộ sưu tập

Bông lục bình (Tình hận 2)

Mặt trời đã lặn sau dãy núi tít phía xa. Hơi lạnh của cao nguyên bắt đầu lan ra trong hoàng hôn cùng với màn sương tím mỏng, bò vào tận góc sân trước nhà, nơi tôi đang ngồi bên … Đọc tiếp

Bộ sưu tập

CCRĐ

Nhân cuộc triển lãm về CCRĐ vừa mở đã đóng tại HN (mà có người đã đánh giá là chuyện bốc cứt lên ngửi), cho dù với mục đích gì và cách thực hiện có thế nào đi nữa, thì … Đọc tiếp

Bộ sưu tập

Đĩ

Đĩ, hay nói đúng hơn, nghề làm đĩ là một nghề rất phổ biến và lâu đời, đến nỗi gần như ai cũng có thể tưởng rằng mình có đầy đủ hiểu biết về nó để có thể khinh bỉ … Đọc tiếp

Bộ sưu tập

Lảm nhảm (5)

Đã có rất nhiều người ở quê ta nóng mặt khi thấy trong lúc các nước như Mỹ, Nhật, Úc v.v… bày tỏ quan điểm không đồng tình, thậm chí cứng rắn với những hành động vừa qua của TQ … Đọc tiếp